Dobrze zaprojektowana, profesjonalnie zamontowana i prawidłowo eksploatowana podłoga techniczna zapewnia wieloletni komfort użytkowania. Okres gwarancji najczęściej deklarowany przez producentów to 5 lat, jednak doświadczenia wynikające z obserwacji podłóg montowanych nawet 10 lat wcześniej, pozwalają na twierdzenie, że okres użytkowania prawidłowo eksploatowanych podłóg może się wydłużyć nawet trzykrotnie.

Aby to jednak osiągnąć, należy spełnić pewne podstawowe warunki. Podłogi dystansowe są idealnym rozwiązaniem, jednak istnieje kilka podstawowych zasad, których nieprzestrzeganie może prowadzić do błędów, powodujących powstanie problemów. Usunięcie problemów zawsze jest możliwe, ale naraża użytkownika na duże, dodatkowe koszty, mogące się wiązać nawet z demontażem i ponownym montażem fragmentów lub całości podłogi. W niniejszym artykule postaramy się w pewnym porządku przedstawić etapy powstawania prawidłowo pomyślanej podłogi podwójnej.

Kryteria doboru podłogi podniesionej:

Funkcja pomieszczenia

Podstawowe czynności, określające jaką funkcję pełnić będzie dane pomieszczenie. Inne rodzaje podłóg montowane są w typowych pomieszczeniach biurowych, inne w pomieszczeniach technicznych, gwarantujących np. odprowadzenie nadmiernych ładunków elektrycznych (pomieszczenia serwerowni, rozdzielni NN i WN itp.).

Wysokość podłogi podniesionej

Wysokość podłogi podniesionej uzależniona jest od możliwości wynikającej z wysokości samego pomieszczenia oraz rodzaju instalacji, mającej się znaleźć pod podłogą podniesioną.

Wysokość podłogi podniesionej mierzy się od poziomu podłoża do górnej krawędzi płyty wraz z aplikacją. Nie jest to więc miara przestrzeni podpodłogowej. Mając na uwadze różne rodzaje płyt, należy pamiętać, że przestrzeń podpodłogowa będzie pomniejszona o grubość płyty wahającej się zazwyczaj w przedziale 28-40 mm. Górna wartość maksymalnie wysokiej podłogi teoretycznie nie jest ograniczona niczym prócz realnych potrzeb użytkownika, problemem jest wysokość minimalna. Minimalną wysokością podłogi jest 60 mm, co daje przestrzeń podpodłogowa około 30 mm. Ograniczenia minimalnych wysokości wynikają czasem ze zdrowego rozsądku, a przede wszystkim uzależnione są od głębokości puszek elektroinstalacyjnych, których minimalna wartość zaczyna się od 55 mm, mierzonych od górnej krawędzi płyty. Mniejsze wysokości podłogi uniemożliwiają ich montaż.

W sytuacjach koniecznych jest oczywiście możliwość podkucia w określonych miejscach podłoża, lecz jeśli można tego uniknąć, należy tak postąpić.

Od wysokości podłogi zależy także dobór właściwych wsporników, z których każdy rodzaj ma określony zakres płynnej regulacji, stosowanie trawers usztywniających konstrukcję wsporczą, bądź zastosowanie konstrukcji wsporczej składającej się ze wsporników i siatki konstrukcyjnej z profili stalowych. Istotną kwestią jest skonsultowanie wysokości z dostawcą podłogi.

Obciążalność podłogi

 Określenie maksymalnej wielkości i charakteru obciążenia powierzchniowego i przewidywanego obciążenia punktowego jest podstawowym kryterium, decydującym o osiągnięciu zakładanej funkcjonalności podłóg.

W razie wystąpienia sytuacji, gdzie obciążenie powierzchniowe przekraczać będzie wartość 1,5 tony na m2, oraz 300 kg w miejscach obciążenia punktowego (25/25 mm), w tych miejscach należy uwzględnić dodatkowe konstrukcje wsporcze, jakie nie podrażają ceny całego systemu, lecz w przypadku zaniechania powoduje to wyginanie się całej konstrukcji i utratę poziomu.

Kroki zaradcze już po zamontowaniu całej podłogi są kosztowne i nie jest to sposób tak dobry, jak uwzględnienie ponadnormatywnych obciążeń przed montażem.
Maksymalne obciążenie punktowe 300 kg jest mierzone w połowie zewnętrznej krawędzi panela między dwoma wspornikami. Jest to najsłabszy punkt systemu i podłoga w tym miejscu nie powinna się odkształcić więcej niż 2 mm mierzone od poziomu.

Rodzaj aplikacji płyt

Ogromne zróżnicowanie dostępnych na rynku materiałów aplikacyjnych sprawia, że możliwość ich zastosowania jest limitowana jedynie potrzebą i fantazją użytkownika. Pamiętać jednak należy, że z wyborem aplikacji wiąże się kilka ważnych zasad.

Ograniczymy się tutaj do aplikacji najczęściej stosowanych:

Aplikacja wykładziną dywanową

Najczęściej stosowana w pomieszczeniach biurowych, na podłodze o grubości 29 mm, aplikowanej z obu stron blachą stalową. Jest to jedyny rodzaj podłogi, na jakiej warstwa zewnętrzna nie powinna być aplikowana na stałe. Błędem jest zamawianie podłogi z życzeniem zamontowania w części zewnętrznej wykładziny dywanowej rolkowej, przyciętej do odpowiednich rozmiarów. Wykładziny w rolkach nie nadają się do tego. Przyklejenie ich w postaci przyciętej powoduje, że strzepią się na krawędziach, przy podnoszeniu płyty odklejają się od powierzchni, a zastosowanie większej ilości kleju powoduje ryzyko powstania brzydkich plam w wyniku przesiąkania kleju podczas procesu aplikacji.

Również zniszczenie wykładziny, która jest dalece mniej wytrzymała niż podłoga, powoduje konieczność wymiany całego panela, ponieważ płyta do której na trwale została zamontowana wykładzina dywanowa, nie nadaje się do renowacji i nikt tego nie robi. Z kolei zastosowanie całych powierzchni rolek niszczy funkcjonalność systemu, jakiego główną zaletą jest łatwy dostęp do przestrzeni podpodłogowej.

Do aplikacji podłóg podniesionych wykładziną dywanową stosuje się systemy płytek wykładzinowych na podłożu bitumicznym lub PCV. Montuje się je stosując płyn antypoślizgowy, zachowujący lepkość przez okres eksploatacyjny, dzięki czemu zachowana jest dostępność pod podłogę, ponieważ w każdej chwili płytkę można odkleić, wyjąć i po przeprowadzeniu potrzebnych modernizacji czy napraw, bez żadnych strat na estetyce, włożyć z powrotem.

Płytki dywanowe maja najczęściej wymiary 500x500 mm, a więc nie pokrywają się z wymiarami paneli podłogi 600x600 mm. Jest to zasadne, ponieważ miejsca łączenia się wykładziny nie pokrywają się ze spoinami płyt. Poprawia to efekt estetyczny, a nie powoduje jednocześnie żadnych problemów z dostępem.

Istnieje również możliwość stosowania płytek wykładzinowych w wymiarach 600x600. Są one wtedy droższe o około 10% niż rozmiary standardowe (względy produkcyjne), należy wtedy podczas projektowania wzorów pamiętać o przesunięciu ich w osi XY o około 10 cm w stosunku do siatki płyt. Błędne jest nakładanie obu siatek, gdyż trudno wtedy jest osiągnąć zakładany efekt estetyczny i krawędzie łączeń są bardziej widoczne.

Aplikacja PCV lub linoleum

Nie nastręcza ona żadnych problemów, jest aplikacją dokonywaną przez producenta podłogi. Jedynym istotnym zagadnieniem jest dopasowanie właściwości antyelektrostatycznych wykładziny do rodzaju podłogi.

Aplikacja wykładziną korkową

Stosowana podobnie jak PCV, daje podobny efekt jak aplikacje drewnem, bez problemów wynikających ze zmian wymiarowych drewna przy fluktuacjach temperaturowych i wilgotnościowych. Izolacyjne właściwości korka limitują jednak jego zastosowanie w pomieszczeniach o wymogach prądoprzewodzących.

Aplikacja parkietem

Wymaga zapewnienia ostrych reżimów temperaturowych i wilgotnościowych zarówno podczas montażu, jak i eksploatacji (zmiany objętościowe drewna). Niewątpliwie należąca do najbardziej ekskluzywnych, wymaga jednak pełnego profesjonalizmu firmy dostarczającej i montującej ten system. Często występuje tu konieczność stosowania specjalnych dylatacji, zapobiegających powstawaniu szpar między łączeniami płyt.

Aplikacja materiałami ceramicznymi

Również należąca do ekskluzywnej grupy aplikacji. Nie sprawia większych problemów produkcyjnych, lecz w związku z materiałem podłogi, (płyty siarczanowo-wapniowe lub wiórowe), należy uczulić grupy sprzątające przed stosowaniem nadmiernej ilości wody, co jest nagminne przy czyszczeniu ceramiki. Można to dokonywać wyłącznie materiałami wilgotnymi i natychmiastowo suszyć. Zbyt duża ilość wilgoci powoduje wypaczenie się płyt i niszczy cały efekt estetyczny i funkcjonalny podłogi, nadającej się później już tylko do wymiany.

Właściwości antyelektrostatyczne

Wynikają z funkcji pomieszczenia i należy tutaj uwzględnić pożądane wartości systemu, a zwłaszcza wartości oporu upływu podłogi. Podjęcie decyzji o rodzaju podłogi pozwala na podjęcie następnego kroku, jakim jest:

Projektowanie podłóg podniesionych

Podstawową kwestią po rozwiązaniu kwestii doboru odpowiednich parametrów podłogi jest prawidłowe rozmieszczenie siatki płyt i wsporników oraz odniesienie się do tzw. "płyty bazowej".

Występuje tu wiele podobieństw do projektowania sufitów podwieszanych, lecz istniejące różnice wymagają wniknięcia w temat nieco głębiej. Na przykładzie symulowanego pomieszczenia spróbujemy uwidocznić podłogę zaprojektowaną prawidłowo, oraz najczęściej popełniane błędy.

Rys 1. Rozmieszczenie płyt zaprojektowane prawidłowo

Rys 2. Rozmieszczenie płyt zaprojektowane nieprawidłowo

Błędem najczęściej popełnianym jest przyjęcie za pewnik projektowanych prostopadłości kątów danego pomieszczenia, co w naturze się trafia, lecz niewspółmiernie poniżej oczekiwań.
Przy rysunku siatki płyt należy założyć konieczność wykonania docinek z płyt przy wszystkich 4 ścianach danego pomieszczenia, starając się w sposób jak najbardziej optymalny ustawić siatkę tak, aby szerokość dociętych płyt była nie mniejsza niż 20 cm, pozostawiając przy miejscach wejść płytę o jak największej wielkości.

Jakkolwiek jest możliwe obrócenie siatki płyt o kąt 45% w stosunku do ścian danego pomieszczenia, to warto tego unikać ze względu na o wiele większe zużycie płyt (odpad), co wiąże się z ceną całego systemu. Najbardziej optymalnym rozwiązaniem jest nawiązanie równoległe do ścian.

W przypadku stosowania podłóg, na jakich będzie później montowana wykładzina dywanowa w płytkach, rysunek projektowanego wzoru wykładzin nie musi nawiązywać do siatki podłogi. Korzystne jest jedynie nie planowanie finezyjnych wzorów w miejscach, gdzie można się spodziewać częstego otwierania podłogi.
Ustalenie minimalnej wysokości podłogi wynika z głębokości puszek, o czym wspomniano już wcześniej.

Podczas projektowania należy również sprecyzować wszelkie dodatkowe elementy podłogi podniesionej, jakie winny być wkomponowane w system:

• schody,
• rampy,
• ilość, rodzaj i rozmieszczenie płyt wentylacyjnych (istotne zwłaszcza w pomieszczeniach, gdzie wymagana jest określona wartość prędkości wymiany powietrza),
• ilość, rodzaj i rozmieszczenie puszek instalacyjnych (w zależności od potrzeb),
• rozmieszczenie planowanych obciążeń miejscowych, przekraczających nominalną obciążalność podłogi (pozwala to na wykonanie specjalnej konstrukcji wsporczej w tych miejscach).

Ważne jest również zasygnalizowanie konieczności spełnienia innych specjalnych wymagań, jak:

• wykrywanie i gaszenie pożaru w obrębie przestrzeni podpodłogowej,
• wykorzystanie konstrukcji wsporczej podłogi do montażu tras kablowych.

W razie występowania wcześniej wykonanych kanałów kablowych, należy uważać aby miejsca montażu wsporników nie przebiegały nad trasą danego kanału.
Reasumując, po prawidłowo wykonanym projekcie, nie jest problemem przesłanie do producenta podłogi zamówienia, na jakie generalnie powinny się składać:

• informacje o funkcji pomieszczenia,
• informacje o rodzaju płyt,
• informacje o rodzaju wybranej aplikacji,
• informacje o wysokości podniesienia,
• jeśli nie gotowy projekt, to rysunek techniczny pomieszczeń, w jakich będzie montowana podłoga.

Montaż podłogi podniesionej

Generalną zasadą winno być zdanie się tutaj na profesjonalne ekipy montażowe. Jeśli się nie posiada doświadczenia w tej dziedzinie, nie warto narażać się później na problemy wynikające z nieznajomości zasad montażu.

Ograniczymy się tutaj do głównych zasad, bez wnikania w szczegóły. System podłóg podniesionych na bazie płyt żywiczno-wiórowych nie wymaga stosowania wylewek samopoziomujących, ponieważ konstrukcje wsporcze posiadają płynną regulację wysokości, pozwalającą na wypoziomowanie całego systemu.
Podłoże winno być stabilne, nie skorodowane, czyste i zagruntowane. Istotną sprawą jest dobranie odpowiedniego gruntu. Musi być to grunt penetrujący, w przypadku użycia gruntu pozostawiającego na powierzchni zewnętrzną warstwę, może wystąpić niebezpieczeństwo odklejenia się wsporników od podłoża wraz z warstwą gruntu. Klej montażowy nie przyklei się do podłoża, a do warstwy zewnętrznej.

Montaż rozpoczyna się od wybranej płyty bazowej i postępuje zgodnie z projektowaną siatką płyt. Wsporniki są przyklejane do podłoża (w punktach newralgicznych istnieje możliwość ich dodatkowego przykręcenia do podłoża). Następuje regulacja wysokości wsporników do wymaganej wartości (najlepiej do wcześniej wymierzonych reperów), po czym śruby regulacyjne zalewane są innym rodzajem kleju, stabilizując osiągnięty poziom.

Wszelkie krawędzie docięć muszą być zabezpieczone folią aluminiową, powodującą że system nie traci właściwości przewodzących. Przy miejscach styku płyt ze ścianami wykonuje się uszczelnienie specjalną warstwą gąbki.

Należy pamiętać, że wszelkie media muszą nawiązywać do siatki płyt podłogi podniesionej i najwygodniej jest zamontować je wcześniej. Podłoga jest montowana na samym końcu, aby nie dopuścić do rozpoziomowania systemu podczas montażu instalacji podpodłogowych.

W przypadku montażu instalacji do gaszenia pożaru lub innej specjalistycznej, rozmieszczenie czujników winno być oznaczone. Powyższy opis ma na celu przedstawienie jedynie generalnych zasad. Szereg problemów technicznych występujących czasem na placu budowy, może rozwiązać jedynie doświadczona, profesjonalna ekipa montażowa.

Eksploatacja podłogi podniesionej

Płyty prawidłowo zamontowanej podłogi można w każdej chwili i w każdym miejscu podnosić dla dokonania rewizji lub wykonania prac uzupełniających i montażowych w przestrzeni podpodłogowej. Należy je podnosić wyłącznie przy pomocy specjalnego podnośnika. Podnosić należy tylko tyle płyt, ile jest to niezbędne. W kierunku otwartych luków podpodłogowych nie należy kierować żadnych obciążeń dynamicznych.

Zasada ta nie dotyczy wariantu z konstrukcją wsporczą wykonaną z profili metalowych. W tym przypadku nawet po zdemontowaniu wszystkich płyt lub znacznej ich części, odkryta konstrukcja nie traci swoich parametrów mechanicznych.

Podłogi podniesione produkowane na bazie płyt wiórowych mogą pracować w pomieszczeniach o maksymalnej wilgotności 70%. Czyszcząc powierzchnię podłogi należy to czynić przy użyciu możliwie niewielkiej ilości wilgoci. Niedopuszczalne jest zmywanie podłogi dużą ilością wody.

W przypadku bardzo zabrudzonej powierzchni, najlepiej do lekko wilgotnego mopa dodać niewielkiej ilości ogólnie dostępnego środka czyszczącego, zalecanego dla danego typu wykładziny. Do czyszczenia dużych powierzchni warto rozważyć zastosowanie specjalnych maszyn czyszczących, zakup których warto skonsultować z dostawą podłogi.

Reasumując, podłoga podniesiona jest systemem jaki znajdować będzie coraz szersze zastosowanie i informacje powyższe, mamy nadzieję, przybliżyły ten temat w sposób przystępny. Spełnienie ww. kroków pozwoli na długie, znacznie przekraczające okres gwarancji, użytkowanie zakupionej przez Państwo podłogi podniesionej.

Maciej Szeląg
PPHU "WAPPEX"